
Okres hucznych zabaw i balów
Okres zabaw, balów i biesiad zwany karnawa³em lub zapustami trwa od ¶wiêta Trzech Króli, czyli 6 stycznia a¿ do Ostatków. Po nim nastêpuje ¦roda Popielcowa koñcz±ca okres tañców i swawoli. Karnawa³ wywodzi siê z antycznych ¶wi±t - greckich Dionizji i rzymskich Saturnalii. Sama nazwa „karnawa³” pochodzi prawdopodobnie z jêzyka w³oskiego i oznacza po¿egnanie miêsa przed zbli¿aj±cym siê Wielkim Postem.
Karnawa³ po raz pierwszy w polskiej tradycji pojawi³ siê w XVII wieku. Wówczas by³ to czas polowañ, kuligów i tañców. Nieod³±cznym elementem karnawa³owej tradycji by³y liczne smako³yki. Jadano wtedy du¿o, t³usto i têgo popijano. Na sto³ach królowa³ bigos, kasza ze skwarkami, t³uste kie³basy i miêsiwa.
Podczas staropolskich zapustów zwyczajem by³o, ¿e panny stara³y siê poznaæ przysz³ego mê¿a, gdy¿ podczas postu bêdzie na to za pó¼no. Aby wykazaæ siê przed adoratorami kulinarnymi talentami, panny przygotowywa³y charakterystyczne dla zapustów wypieki i napoje. Najbardziej popularne by³y p±czki, chru¶ciki i inne zwi±zane z danym regionem specja³y. Okres swawoli i tañców trudno sobie wyobraziæ bez odpowiednich trunków. I tak na przyk³ad na ¦l±sku popularne by³o jasne lub ciemne piwo, „miodula” czyli nalewka na miodzie, a w zamo¿niejszych domach czêstowano tak¿e domowymi likierami (wi¶niowym, kakaowym, jajecznym). Kawalerowie, aby odp³aciæ za go¶cinê organizowali kuligi.
Najhuczniej obchodzono ostatni tydzieñ karnawa³u, czyli Ostatki, rozpoczynaj±ce siê od T³ustego Czwartku. Wtedy to po wsiach chodzi³y grupy przebierañców. W zale¿no¶ci od regionu, w korowodach dokazywali: diabe³, ¶mieræ, turoñ, kominiarz, bocian, baba i dziad, a towarzyszyli im muzykanci. Wierzono, ¿e wraz z nimi przychodzi do domów dostatek i urodzaj. Podczas Ostatków w zabawach, jedzeniu i piciu nie by³o umiaru. Raczono siê t³ustymi s³odko¶ciami - racuchami, blinami, p±czkami i chru¶cikami. Ta s³odka tradycja na ca³e szczê¶cie przetrwa³a do dnia dzisiejszego :)
Karnawa³owe smako³yki
P±czki
Pierwotnie p±czki mia³y niewiele wspólnego z obecnie znanymi nam s³odko¶ciami. Wyrabiano je bowiem z ciasta chlebowego, nadziewano s³onin± i sma¿ono na smalcu. Dopiero w XVIII wieku zmieni³y siê na te bli¿sze naszemu sercu i podniebieniu...
Dzi¶ p±czki powstaj± z ciasta dro¿d¿owego, przygotowanego z m±ki pszennej. Tradycyjnie nadziewane s± konfitur± ró¿an±, ale coraz czê¶ciej mo¿na spotkaæ tak¿e nadziewane powid³ami, czekolad±, budyniem, bit± ¶mietan± czy likierem. P±czki sma¿y siê na g³êbokim t³uszczu (oleju lub/i smalcu) na ciemnoz³oty kolor. Gotowe lukruje siê lub obsypuje cukrem pudrem. Mog± byæ tak¿e posypane kandyzowan± skórk± pomarañczow± lub polane czekolad±.
Przes±d mówi, ¿e w T³usty Czwartek nale¿y zje¶æ przynajmniej jednego p±czka, aby zapewniæ sobie szczê¶cie i powodzenie.
Warto wiedzieæ! Aby obni¿yæ temperaturê t³uszczu podczas sma¿enia p±czków mo¿na w³o¿yæ do niego kawa³ek ziemniaka. Podobno tym sposobem odzyskuje siê tak¿e klarowno¶æ u¿ywanego t³uszczu.
Faworki (chrust)
Faworki to chrupkie ciastka o s³odkim smaku i z³otym kolorze. Nazwa pochodzi od francuskiego s³owa: faveur i oznacza w±sk± wst±¿kê. Faworki przygotowuje siê ze ¶mietanowego ciasta z dodatkiem spirytusu lub rumu, nastêpnie sma¿y na g³êbokim t³uszczu, a po ostudzeniu obsypuje cukrem pudrem.
Konsystencja ciasta na faworki przypomina ciasto makaronowe. Istotny jest jednak sposób jego przygotowania. Aby dobrze napowietrzyæ ciasto nale¿y wybijaæ je co najmniej kilka minut wa³kiem. Dziêki temu po usma¿eniu staj± siê chrupi±ce i puste w ¶rodku. Z ciasta wycina siê pasy, w których nacina siê ¶rodek, a brzegi przek³ada do wewn±trz. W ten sposób tworz±c charakterystyczny kszta³t kokardki.
Ró¿e karnawa³owe
Ró¿e karnawa³owe przygotowuje siê z takiego samego ciasta jak faworki, s± jednak bardziej efektowne i dekoracyjne. Jak sama nazwa wskazuje ró¿e karnawa³owe maj± kszta³t przypominaj±cy kwiat ró¿y. Aby je przygotowaæ nale¿y z cienko rozwa³kowanego ciasta wyci±æ trzy ró¿nej ¶rednicy ko³a i ponacinaæ ich brzegi w kilku miejscach. Kó³ka skleja siê ze sob±, od najwiêkszego na najmniejszego, mocno dociskaj±c ¶rodek. Ró¿e sma¿y siê na g³êbokim t³uszczu do uzyskania z³otego koloru. Po ostudzeniu posypuje siê cukrem pudrem, a w ¶rodek wk³ada wisienkê lub d¿em.
Oponki
Oponki s± bliskimi kuzynkami p±czka. Jedne i drugie powstaj± z ciasta dro¿d¿owego, ró¿ni± siê kszta³tem. Oponki to nic innego jak p±czki z dziurk±, a przez niektórych mog± byæ kojarzone z amerykañskimi doughnuts – "donatami". Najbardziej znanym rodzajem oponek s± oponki serowe. Od zwyk³ych ró¿ni± siê dodatkiem twarogu. Oponki jak wszystkie karnawa³owe wypieki sma¿y siê na g³êbokim t³uszczu do uzyskania z³otego koloru. Gotowe mo¿na oblewaæ polew± lub lukrem, obsypywaæ posypkami czy cukrem pudrem.
P±czki, faworki, oponki i ró¿e karnawa³owe s± kalorycznymi s³odko¶ciami, ale nie rezygnujmy z tej smacznej tradycji... Od 22 lutego post ;)
Ten artyku³ nie zosta³ jeszcze skomentowany. Twój komentarz mo¿e byæ pierwszy.